Σκοπός Νηπιαγωγείου
Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά, νοητικά και κοινωνικά, μέσα στο πλαίσιο των ευρύτερων στόχων της εκπαίδευσης. Το Νηπιαγωγείο μας, ως φορέας κοινωνικοποίησης του παιδιού (μετά την οικογένεια), εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις εκείνες, ώστε τα παιδιά να αναπτύσσονται και να κοινωνικοποιούνται ομαλά και πολύπλευρα.
Στόχος του Εκπαιδευτικού μας Προγράμματος είναι:
- να θέτει ρεαλιστικούς στόχους και να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και τις ικανότητες των παιδιών αυτής της ηλικίας
- να προσαρμόζεται με ευελιξία στις ανάγκες, στις ικανότητες και στις κλίσεις του κάθε παιδιού και να εξασφαλίζει την ενεργητική συμμετοχή όλων των παιδιών
- να παρέχει ευκαιρίες για τη στήριξη της πολιτισμικής ταυτότητας και της γλώσσας όλων των παιδιών
- να βασίζεται στις προϋπάρχουσες γνώσεις και εμπειρίες και να συνδέει τη γνώση με την καθημερινή πρακτική στο σχολείο
- να ενισχύει την αλληλεπίδραση των παιδιών μεταξύ τους, τη συνεργασία με τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς των άλλων βαθμίδων και γενικά το άνοιγμα του Νηπιαγωγείου στην ευρύτερη κοινωνία
- να προάγει τη διεπιστημονική μάθηση (Interdisciplinary Learning) και την ολιστική γνώση
- να προωθεί την Κοινωνική και Συναισθηματική Μάθηση (SEL), βοηθώντας τα παιδιά να αναπτύξουν ενσυναίσθηση, να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους (αυτορρύθμιση) και να επιλύουν συγκρούσεις με εποικοδομητικό τρόπο
- να προκαλεί το ενδιαφέρον για τη μάθηση και να προάγει, τη γνώση, την κατανόηση και την ανάπτυξη και καλλιέργεια δεξιοτήτων, στάσεων και αξιών
- να ενθαρρύνει την πρόσβαση σε ποικίλες πηγές της γνώσης, την επιλογή και τη χρήση ποικίλου υλικού, την προσέγγιση και παρουσίαση διαφόρων θεμάτων με πολλούς τρόπους
- να δίνει ευκαιρίες στα παιδιά να χρησιμοποιούν τις γνώσεις τους, να εξασκούν τις δεξιότητές τους και να συνεχίζουν να μαθαίνουν διαρκώς, προάγοντας την αναζήτηση, την αιτιολόγηση, την κριτική σκέψη, τη λήψη αποφάσεων, τη λύση προβλημάτων
- να επιτρέπει στα παιδιά να κάνουν λάθη και να αξιοποιεί τα λάθη ως πολύτιμες ανατροφοδοτήσεις (feedback) στη μαθησιακή διαδικασία, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι η αποτυχία είναι μέρος της επιτυχίας
- να δίνει ευκαιρίες στα παιδιά να αναπτύσσουν και να εκφράζουν ιδέες και συναισθήματα με πολλούς τρόπους, όπως με το παιχνίδι, τη δραματοποίηση, τη γραφή, τη ζωγραφική, κ. ά.
- να ενισχύει την αυτοαποτελεσματικότητα, την αυτορρύθμιση και την αυτονομία
- να στηρίζει το ρόλο της γλώσσας σε όλα τα προγράμματα
- να αναδεικνύει το παιχνίδι ως τον πυρήνα του όλου προγράμματος
- να ενσωματώνει, όπου είναι δυνατόν, την τεχνολογία στις διάφορες δραστηριότητες του προγράμματος και να αξιοποιεί ποικιλία πηγών πληροφόρησης, όπως το διαδίκτυο
- να ενσωματώνει την αξιολόγηση στο πρόγραμμα
- να μπορεί να ανανεώνεται συνεχώς και να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες προκλήσεις της εποχής μας
- να ενθαρρύνει τη διερευνητική μάθηση μέσα από την προσέγγιση STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics), ενισχύοντας την περιέργεια, τον σχεδιασμό και την κατασκευή
- να καλλιεργεί τη Νοοτροπία Ανάπτυξης (Growth Mindset), ενθαρρύνοντας τα παιδιά να βλέπουν τις προκλήσεις ως ευκαιρίες μάθησης και να πιστεύουν ότι οι ικανότητές τους μπορούν να αναπτυχθούν μέσω της προσπάθειας και της επιμονής.
Αυτό επιτυγχάνεται με τους εξής τρόπους:
- Το Ελληνόφωνο πρόγραμμα σπουδών: αυτό περιλαμβάνει όσα προβλέπει το Αναλυτικό Πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας ενισχυμένο με διδακτικές ενότητες και βιωματικά προγράμματα, σύμφωνα πάντα με τους όρους και τις προϋποθέσεις της κείμενης νομοθεσίας για την ιδιωτική εκπαίδευση.
- Τα καθημερινά μαθήματα ειδικοτήτων, από εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς: Αγγλικά, Γαλλικά, Μουσική Προπαιδεία, Φυσική Αγωγή, Πληροφορική, Εικαστική Αγωγή.
- Τη χρήση των νέων τεχνολογιών και εκπαιδευτικών εργαλείων: STEM Προσχολικής Εκπαίδευσης (Bee Bot, OSMO genius kit και Φωτοτράπεζα), υπολογιστές, laptops και tablets, βιντεοπροβολείς και διαδικτυακά εργαλεία για σύγχρονη και ασύγχρονη εκπαίδευση, στο πλαίσιο της ψηφιακής τάξης και των επικοινωνιών.
- Τις συμβουλευτικές υπηρεσίες στον τομέα της ψυχολογικής υποστήριξης μαθητών αλλά και γονέων (σχολική ψυχολόγος).
- Τη συνεργασία με παιδίατρο και καθημερινή παρουσία Νοσηλεύτριας.
Στο Νηπιαγωγείο «ΔΕΛΑΣΑΛ» η προσέγγιση θεμάτων καθώς και τα συστατικά στοιχεία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων δίνουν έμφαση στη διαθεματικότητα, την ολιστική αντίληψη της γνώσης και την αξιοποίηση του ενδιαφέροντος και των ιδεών των παιδιών. Λαμβάνεται υπόψη η ατομικότητα κάθε παιδιού, τα ενδιαφέροντα και οι ανάγκες του, τα ταλέντα και οι κλίσεις του, οι κοινωνικές αξίες και τα αγαθά του πολιτισμού μας, οι προσδοκίες των γονέων και, κυρίως, η ανάγκη να αποκτήσουν βαθμιαία τα παιδιά τα απαραίτητα εφόδια, γνώσεις, δεξιότητες, αξίες και στάσεις, μέσα από την ενεργητική, βιωματική και συνεργατική μάθηση, ώστε να μπορέσουν να ζήσουν δημιουργικά και ευτυχισμένα στον κόσμο.
Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα
Στο Νηπιαγωγείο «ΔΕΛΑΣΑΛ» η προσέγγιση θεμάτων καθώς και τα συστατικά στοιχεία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων δίνουν έμφαση στη διαθεματικότητα, την ολιστική αντίληψη της γνώσης και την αξιοποίηση του ενδιαφέροντος και των ιδεών των παιδιών. Λαμβάνεται υπόψη η ατομικότητα κάθε παιδιού, τα ενδιαφέροντα και οι ανάγκες του, τα ταλέντα και οι κλίσεις του, οι κοινωνικές αξίες και τα αγαθά του πολιτισμού μας, οι προσδοκίες των γονέων και, κυρίως, η ανάγκη να αποκτήσουν βαθμιαία τα παιδιά τα απαραίτητα εφόδια, γνώσεις, δεξιότητες, αξίες και στάσεις, μέσα από την ενεργητική, βιωματική και συνεργατική μάθηση, ώστε να μπορέσουν να ζήσουν δημιουργικά και ευτυχισμένα στον κόσμο.
Η Project-Based Learning (Μάθηση βάσει Έργου) και η προσέγγιση θεματικών ενοτήτων, καθώς και τα συστατικά στοιχεία των προγραμμάτων, δίνουν έμφαση στη διαθεματικότητα, την ολιστική αντίληψη της γνώσης και την αξιοποίηση του ενδιαφέροντος και των ιδεών των παιδιών στη διαδικασία της μάθησης.
Λαμβάνεται υπόψη η διαφοροποιημένη διδασκαλία (Differentiated Instruction), τα ενδιαφέροντα και η ετοιμότητα κάθε παιδιού, οι κοινωνικές αξίες και τα προϊόντα του πολιτισμού μας, οι προσδοκίες των γονέων και κυρίως η ανάγκη να αποκτήσουν βαθμιαία τα παιδιά τα απαραίτητα εφόδια, γνώσεις, δεξιότητες, αξίες και στάσεις, μέσα από την ενεργητική, βιωματική και συνεργατική μάθηση, ώστε να μπορέσουν να ζήσουν δημιουργικά και ευτυχισμένα στον κόσμο.
Πρόγραμμα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Δραστηριοτήτων
Τα προγράμματα σχεδιασμού και ανάπτυξης δραστηριοτήτων στο Πρόγραμμα Σπουδών κατηγοριοποιούνται σε θεματικά πεδία ως: εργαλεία σκέψης, εργαλεία επιστήμης και τεχνολογίας, εργαλεία ζωής και εργαλεία μάθησης. Οι δραστηριότητες που επιλέγονται είναι αναπτυξιακά κατάλληλες για τα παιδιά με έμφαση στη διερευνητική μάθηση, τη διαθεματική προσέγγιση και τη διεπιστημονική διασύνδεση, όπως δραστηριότητες: Γλώσσας, Μαθηματικών, Μελέτης Περιβάλλοντος, Δημιουργίας και Έκφρασης (Εικαστικά, Δραματική Τέχνη, Μουσική, Φυσική Αγωγή) και Πληροφορικής. Οι ενότητες αυτές δεν νοούνται ως διακριτά διδακτικά αντικείμενα και δεν χρησιμοποιούνται για αυτοτελή διδασκαλία αλλά για τον προγραμματισμό και την υλοποίηση δραστηριοτήτων, που έχουν νόημα και σκοπό για τα ίδια τα παιδιά. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής και η ενσυναίσθηση αποτελούν κεντρικούς στόχους, προετοιμάζοντας τα παιδιά να γίνουν ενεργοί, υπεύθυνοι πολίτες.
Γλώσσα
Το πρόγραμμα της Γλώσσας στηρίζεται στην άποψη ότι η γνώση και η γλώσσα οικοδομούνται σταδιακά, μέσα από επικοινωνιακές σχέσεις υποστηρικτικού χαρακτήρα. Ένας από τους κεντρικούς άξονες της προσέγγισης είναι ότι τα παιδιά οικοδομούν τη γνώση κάνοντας αναπόφευκτα λάθη κατά τη διαδικασία, λάθη, όμως, που η συγκεκριμένη προσέγγιση μάς επιτρέπει να τα δούμε ως εκφράσεις της προσπάθειάς τους να κατακτήσουν τη γνώση. Κατά συνέπεια, είναι φυσικό αυτά τα λάθη, που συνδέονται με την αναπτυξιακή πορεία των παιδιών, να γίνονται σ’ έναν βαθμό αποδεκτά, αποτελώντας παράλληλα σημείο εκκίνησης του σχεδιασμού της μαθησιακής διαδικασίας που μακροπρόθεσμα στοχεύει στο ξεπέρασμά τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόληψη της σχολικής αποτυχίας, η οποία στις μικρές ηλικίες συνδέεται κατά κύριο λόγο με την έλλειψη εξοικείωσης του παιδιού με εκφάνσεις της γλώσσας που έχουν σχέση με τον γραπτό λόγο. Με το συγκεκριμένο πρόγραμμα θεωρούμε ότι συμβάλλουμε σε μια προοπτική καλύτερης προετοιμασίας των παιδιών για την ένταξή τους σε μια κοινωνία γραπτής επικοινωνίας, όπως η σημερινή
Μαθηματικά
Τα μικρά παιδιά διαμορφώνουν, τροποποιούν και δομούν ιδέες με τη συνεχή αλληλεπίδραση με το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον. Αναπτύσσουν απλές μαθηματικές δεξιότητες με την εφαρμογή των ιδεών τους σε καθημερινές πράξεις και προβλήματα. Χειρίζονται απλές μαθηματικές έννοιες, για να αντιληφθούν τη λογική καθημερινών πράξεων και προβλημάτων, ρωτούν γύρω από σχέσεις, σχέδια και ακολουθίες. Σκοπός του προγράμματος των Μαθηματικών είναι να υποβοηθήσει τα παιδιά μέσα από βιωματικές καταστάσεις να επεκτείνουν τις πρώτες μαθηματικές γνώσεις τους και να εφαρμόζουν οικείες μαθηματικές δομές σε νέες καταστάσεις. Να επεξεργάζονται και να αξιοποιούν νέα δεδομένα, να συγκρίνουν και να μετασχηματίζουν απλές σχέσεις και διαδικασίες με τη δοκιμή και τον έλεγχο. Να ενδιαφέρονται να επινοούν και να επιλύουν προβλήματα και να αξιοποιούν τη σύγχρονη τεχνολογία. Κατά τη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων, ομαδικά και ατομικά, τα παιδιά αναπτύσσουν ειδικές ικανότητες, όπως να συγκρίνουν και να συσχετίζουν αντικείμενα, να αντιλαμβάνονται κάποιες ιδιότητες, σχέσεις και συνδυασμούς και, τέλος, να μετρούν και να αναγνωρίζουν απλά σχήματα στο περιβάλλον. Η διαδικασία μάθησης εμπλουτίζεται με δραστηριότητες Μηχανικής (Engineering) και Κωδικοποίησης (Coding) χωρίς οθόνη (Unplugged Coding), όπου τα παιδιά σχεδιάζουν, δομούν και πειραματίζονται, εφαρμόζοντας τις επιστημονικές και μαθηματικές έννοιες.
Περιβάλλον
Η Μελέτη Περιβάλλοντος αποτελεί ένα πλαίσιο δράσης και αλληλεπίδρασης άρρηκτα συνδεδεμένο με τα βιώματα των παιδιών. Μέσα σε ένα ελκυστικό, κατάλληλα διαμορφωμένο και εμπλουτισμένο μαθησιακά περιβάλλον διαρκούς αλληλεπίδρασης μέσα στην τάξη ή και στο άμεσο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον έξω από την τάξη, προετοιμάζονται και πραγματοποιούνται ομαδικές και ατομικές δραστηριότητες. Αυτές οι δραστηριότητες ξεκινούν από τις ανάγκες και τις γνώσεις των παιδιών, ενεργοποιούν τη δημιουργικότητα, την ανταλλαγή ιδεών και οδηγούν σε νέες γνώσεις. Η Μελέτη Περιβάλλοντος συνδέεται άρρηκτα με τη διαδικασία μάθησης, εφόσον αφορά την προσέγγιση θεμάτων που ενδιαφέρουν τα παιδιά. Τα παιδιά επιλέγουν τρόπους, υλικά και μέσα προκειμένου να μελετήσουν πράγματα, φαινόμενα και γεγονότα. Βασικές γνώσεις και διαδικασίες από το χώρο των Φυσικών Επιστημών της, Γεωγραφίας, Ιστορίας, Θρησκευτικών, έννοιες της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής καθώς και στοιχεία Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αγωγής Υγείας, Κυκλοφοριακής Αγωγής προσεγγίζονται διαθεματικά μέσα από δραστηριότητες που αφορούν τη Μελέτη Περιβάλλοντος. Ακόμα απλές έννοιες από τα Μαθηματικά και δραστηριότητες από τη Δημιουργία και Έκφραση εμπλέκονται αβίαστα. Παράλληλα, εμπλουτίζεται η Γλώσσα, αναπτύσσεται η Επικοινωνία και αξιοποιείται στον ανάλογο βαθμό η Τεχνολογία.
Οι επιδιώξεις, το περιεχόμενο και οι ενδεικτικές δραστηριότητες της Μελέτης Περιβάλλοντος αναπτύσσονται γύρω από τους εξής άξονες:
- ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ
Τα παιδιά αναπτύσσουν την αυτοεκτίμησή τους, τις βασικές ικανότητες συνεργασίας και ταυτόχρονα συνειδητοποιούν τη μοναδικότητά τους και εντοπίζουν τις ομοιότητές και τις διαφορές τους με τους άλλους και τις σέβονται. Σκοπός είναι να καταστούν ικανά να περιγράφουν το άμεσο περιβάλλον τους και να γνωρίζουν τις βασικές διαφορές ανάμεσα σ’ αυτό και σε άλλα ευρύτερα περιβάλλοντα μέσα από συγκρίσεις που ενθαρρύνονται να πραγματοποιούν. Η ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το περιεχόμενο που αναδύεται μέσα από τις δραστηριότητες της Γλώσσας και με τη συμμετοχή των παιδιών σε δραστηριότητες άλλων προγραμμάτων.
- ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Τα μικρά παιδιά με τη φυσική κίνηση και το παιχνίδι διευρύνουν συνεχώς τις αντιλήψεις τους για το χώρο. Εξερευνούν το άμεσο περιβάλλον. Αναγνωρίζουν πως το περιβάλλον γύρω τους μπορεί να μεταβάλλεται και ότι μπορούν με τη δική τους παρέμβαση να το διαφοροποιούν. Διαπιστώνουν πως οι άνθρωποι, τα πράγματα και οι ιδέες ταξιδεύουν από το ένα μέρος στο άλλο. Αναπτύσσουν τις πρώτες ιδέες τους γύρω από τα σύμβολα και τους χάρτες. Κατανοούν πως οι επικοινωνιακοί κώδικες είναι χρήσιμοι στην καθημερινή ζωή και «διαβάζουν» κάποιους από αυτούς, π.χ. τους φωτεινούς σηματοδότες στον δρόμο. Γνωρίζουν πως οι χάρτες και η σφαίρα παριστάνουν τον πραγματικό κόσμο σε μικρογραφία και διαβάζουν απλά σχεδιαγράμματα και απλούς χάρτες π.χ. χάρτες και σχεδιαγράμματα επιτραπέζιων παιχνιδιών. Αναγνωρίζουν κάποιες επινοήσεις των ανθρώπων, όπως και τη χρησιμότητα της επιστήμης στην καθημερινή ζωή. Παρόλο που τα μικρά παιδιά δεν έχουν κατακτήσει απόλυτα την έννοια του χρόνου και της χρονικής ακολουθίας, καταλαβαίνουν απλές έννοιες του χρόνου, όπως π.χ. τώρα, πριν, τα πολύ παλιά χρόνια, μετά κλπ. Ενδιαφέρονται και ρωτούν για σημαντικούς ανθρώπους του παρελθόντος καθώς και για σπουδαία γεγονότα. Ξεφυλλίζουν άλμπουμ και ημερολόγια. Συγκρίνουν φωτογραφίες, αναλύουν και σχολιάζουν γεγονότα και χαρακτήρες.
- ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ
Τα μικρά παιδιά «ανακαλύπτουν» τον κόσμο με την κίνηση, την εξερεύνηση και την αλληλεπίδραση. Χρησιμοποιούν αρχικά τις αισθήσεις τους, κάνουν υποθέσεις, προσπαθούν να γνωρίσουν τον κόσμο. Διακρίνουν ομοιότητες και διαφορές, αντιλαμβάνονται σχέσεις αλληλεξάρτησης, προσπαθούν να ερμηνεύσουν φαινόμενα και αλλαγές που συμβαίνουν γύρω τους. Μοιράζονται τις γνώσεις τους με τους άλλους, ανταλλάσσουν ιδέες και τροποποιούν τις απόψεις τους. Η προσωπική παρατήρηση και η περιέργεια για την προέλευση, την κατασκευή, τη μορφή, τη λειτουργία και τη χρήση των πραγμάτων είναι οι κινητήριες δυνάμεις. Τα παιδιά γνωρίζουν τον εαυτό τους, τα ζώα και τα φυτά. Παρατηρούν τους ζωικούς και φυτικούς οργανισμούς και παρακολουθούν την ανάπτυξή τους. Παίζουν με το νερό, το χώμα και μαθαίνουν για τα χαρακτηριστικά του φυσικού περιβάλλοντος. Ρωτούν για τον καιρό, για τα καιρικά φαινόμενα και την επίδρασή τους στο περιβάλλον. Ενδιαφέρονται για τον τεχνικό κόσμο. Θέτουν ερωτήσεις για τα αντικείμενα και τις ιδιότητες. Με την παρατήρηση αναζητούν πληροφορίες από διάφορες πηγές. Σχεδιάζουν και πραγματοποιούν έρευνες και απλά πειράματα. Χρησιμοποιούν εργαλεία για να μετρούν, να κόβουν, να συνδέουν, να διαλύουν, να χρησιμοποιούν όργανα, όπως για παράδειγμα μαγνήτες, μικροσκόπια κ.ά. Στο Νηπιαγωγείο τα παιδιά μαθαίνουν για το φυσικό περιβάλλον με την παρατήρηση και τη διερεύνηση.
Δημιουργία - Έκφραση
Η Δημιουργία και Έκφραση περιλαμβάνει τα προγράμματα σχεδιασμού και ανάπτυξης δραστηριοτήτων σχετικών με τα Εικαστικά, το Θέατρο – Δραματική Τέχνη, τη Φυσική Αγωγή και τη Μουσική.
Αυτά τα προγράμματα ενεργοποιούν τις φυσικές ικανότητες των παιδιών, συγκινούν, μαγεύουν, αφυπνίζουν την περιέργειά τους, κινητοποιούν τη φαντασία, ενθαρρύνουν την έκφραση, καλλιεργούν τη δημιουργικότητα και δίνουν ευκαιρίες για πειραματισμό με υλικά και τεχνικές. Συχνά, πολλές από τις δραστηριότητες που σχεδιάζονται και οργανώνονται εμπλέκονται και αλληλοσυμπληρώνονται ανοίγοντας νέους δημιουργικούς δρόμους. Η Μουσική, για παράδειγμα, μπορεί να οδηγήσει σε κίνηση ή σε εικαστική δημιουργία, ενώ το θέατρο μπορεί να ολοκληρώνεται με τη συνοδεία ενός μουσικού κομματιού και μιας εικαστικής δημιουργίας. Με αυτό τον τρόπο συνυπάρχουν οι τέχνες και η κίνηση χωρίς να τονίζεται η εξειδίκευσή τους.
Εικαστικά
Τα παιδιά με κατάλληλες δραστηριότητες διακρίνουν την ομορφιά στη φύση, στο περιβάλλον και στα έργα τέχνης με τα οποία έρχονται σε επαφή. Αναπτύσσουν ενδιαφέρον για την καλλιτεχνική δημιουργία καθώς και επιθυμία να συμμετέχουν σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Παρατηρούν, πειραματίζονται με διαφορετικά υλικά και τεχνικές, ερευνούν και χρησιμοποιούν τις εμπειρίες και τις ιδέες τους ως στοιχεία καλλιτεχνικής δημιουργίας και έκφρασης. Ανακαλύπτουν ότι η τέχνη είναι μέσο έκφρασης και επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Χρησιμοποιούν την τέχνη σε συνδυασμό με άλλες δραστηριότητες του προγράμματος.
Το Θέατρο - Η Δραματική Τέχνη
Η Δραματική Τέχνη είναι μια εκπαιδευτική διαδικασία κατά την οποία αναδεικνύονται ικανότητες και κλίσεις των παιδιών. Το παιδί με τη Δραματική Τέχνη εκφράζεται, δημιουργεί, επικοινωνεί, μαθαίνει για τον εαυτό του και τον κόσμο, εκτονώνεται, απελευθερώνεται. Μέσα σε ένα κλίμα εμπιστοσύνης, συντροφικότητας και ασφάλειας προσπαθεί να ερμηνεύσει την ανθρώπινη συμπεριφορά, να κατανοήσει τον κόσμο, να σχηματίσει τη δική του αντίληψη για τα όσα συμβαίνουν γύρω του, να μεταμορφώσει την καθημερινότητα. Με την κίνηση, τη φωνή, τον λόγο και τα υλικά που επιλέγει, εκφράζει, μόνο του ή σε συνεργασία με άλλους, εμπειρίες, συναισθήματα και ιδέες. Διηγείται ή πλάθει ιστορίες. Χειρίζεται αντικείμενα και τους αποδίδει νέες σημασίες. Σημειώνεται ότι η πολυχρωμία και η πολυμορφία των υλικών ερεθίζουν τη φαντασία και την εφευρετικότητα των παιδιών και τα οδηγούν σε νέους δρόμους. Η κοινή δράση με τα άλλα παιδιά οδηγεί στην ανάγκη της οργάνωσης και της αποδοχής κανόνων. Το παιδί μαθαίνει να δημιουργεί μέσα από τον διάλογο, να ανακαλύπτει τις δυνατότητές του, να μοιράζεται φόβους και ανησυχίες και να συνεργάζεται. Ο εκπαιδευτικός, από τη μεριά του, συμμετέχει στη διαδικασία, παίζει ρόλους, εμψυχώνει τα παιδιά, προκαλεί τη φαντασία τους με ερωτήσεις και ενισχύει την πρωτοβουλία τους.
Μουσική
Η Μουσική Παιδεία σκοπεύει στην καλλιέργεια της αισθητικής ικανότητας και ευαισθησίας, στην κατανόηση και απόλαυση της μουσικής και στην απελευθέρωση της δημιουργικής ικανότητας των παιδιών. Κάθε παιδί φέρνει στο Νηπιαγωγείο τα δικά του μουσικά βιώματα, έχει τα δικά του ενδιαφέροντα και τις δικές του ικανότητες. Όλα τα παιδιά έχουν μουσικές δυνατότητες και μπορούν να αναπτύξουν μουσικές ιδέες. Η ανάπτυξη της μουσικής αντίληψης και ανάλογων δεξιοτήτων εξαρτάται από την ποιότητα, ποικιλία και καταλληλότητα των μουσικών εμπειριών, όπως αυτές δίνονται μέσα και έξω από την τάξη. Η Μουσική στο Νηπιαγωγείο περιλαμβάνει ποιοτικά παιδικά τραγούδια και μουσική διαφόρων πολιτισμών. Όλα τα παιδιά βιώνουν κατάλληλες μουσικές εμπειρίες μέσα σε ένα ευχάριστο περιβάλλον Τα παιδιά αποκτούν μουσικές δεξιότητες σχετικές με τον έλεγχο, τον χειρισμό και την παρουσίαση του ήχου (δηλαδή ακούν, τραγουδούν, παίζουν και συνθέτουν).
Οι δεξιότητες αυτές περιλαμβάνουν:
- Ακουστική αντίληψη και διάκριση των ήχων
- Στοιχειώδη τεχνικό έλεγχο της φωνής και των οργάνων, ανάπτυξη και κατανόηση των μουσικών εννοιών
Σε κάθε μουσικό έργο που ακούν ή στην εργασία τη δική τους ή των άλλων τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα μουσικά στοιχεία και να τα χρησιμοποιούν για να εκφράσουν τις μουσικές τους ιδέες. Ως τέτοια μουσικά στοιχεία στη δημιουργία κάθε μουσικού έργου μπορεί να είναι τα εξής: ήχος, χροιά, ένταση, διάρκεια, σιωπή, παλμός, ρυθμός, ταχύτητα, τονικό ύψος. Ο εκπαιδευτικός δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον, διευκολύνει τα παιδιά με υλικά και με ποικίλες δραστηριότητες, με προτάσεις και ερωτήσεις τα οδηγεί σε περαιτέρω μουσική εξερεύνηση. Ενεργοποιεί τα παιδιά να ακούν μουσική και να παίζουν «με τη μουσική», να βιώνουν ομαδικές μουσικές εμπειρίες, να πειραματίζονται με τους ήχους, το τραγούδι, την κίνηση, με το παίξιμο οργάνων και τη «σημειογραφία» και να χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες, όπου είναι δυνατόν. Το τραγούδι και η χρήση της «σημειογραφίας» αποτελούν σημαντικές δραστηριότητες στις οποίες γίνεται συχνή αναφορά.
Ελεύθερο Παιχνίδι
Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές και υπαίθριους χώρους επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται, να ανακαλύπτουν, να χρησιμοποιούν δημιουργικά υλικά και μέσα, να πειραματίζονται, να επικοινωνούν, να συνεργάζονται και να κοινωνικοποιούνται. Οι δραστηριότητες, με αφορμή ευκαιριακά περιστατικά που προκαλούν το ενδιαφέρον των παιδιών, προσφέρονται για μάθηση και αξιοποιούνται με κατάλληλες διδακτικές παρεμβάσεις (π.χ. τα παιδιά αποφασίζουν να στείλουν μια κάρτα με ευχές στον άρρωστο φίλο τους).
Πληροφορική
Σκοπός της Πληροφορικής στο Νηπιαγωγείο είναι να εξοικειωθούν τα παιδιά με απλές βασικές λειτουργίες του υπολογιστή (και των φορητών συσκευών) και να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με διάφορες χρήσεις του, ως εποπτικού μέσου διδασκαλίας καθώς και ως εργαλείου ανακάλυψης, δημιουργίας και έκφρασης στο πλαίσιο των καθημερινών τους δραστηριοτήτων. Ο σκοπός αυτός αφορά δύο κύριους άξονες: α) τον πληροφορικό εγγραμματισμό των παιδιών (ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων για τους υπολογιστές και την πληροφορική) και β) την ένταξη της πληροφορικής στις διάφορες πτυχές της εκπαιδευτικής διαδικασίας (ο υπολογιστής ως εργαλείο διδασκαλίας και μάθησης στα διάφορα γνωστικά αντικείμενα). Και οι δύο άξονες υλοποιούνται μέσα από απόλυτα ενταγμένες στο αναλυτικό πρόγραμμα δραστηριότητες των νηπίων με τα σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα. Το πνεύμα που διαπνέει τον σκοπό αυτό εγγράφεται μέσα σε ένα σύγχρονο ψυχοπαιδαγωγικό πλαίσιο αναφοράς, το οποίο αντιλαμβάνεται τις νέες τεχνολογίες κυρίως ως εργαλείο στα χέρια του εκπαιδευτικού και των μαθητών για την ανάπτυξη γνώσεων και την οικοδόμηση ικανοτήτων σε όλο το εύρος του προγράμματος σπουδών. Τα παιδιά ενθαρρύνονται με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού να προσεγγίζουν βασικές έννοιες που αφορούν τον υπολογιστή, να αποκτούν στοιχειώδεις δεξιότητες χειρισμού λογισμικού γενικής χρήσης και να «παίζουν» με ασφάλεια χρησιμοποιώντας τον υπολογιστή, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της ευαίσθητης ηλικίας τους. Η Πληροφορική πλέον εστιάζει και στην Υπολογιστική Σκέψη (Computational Thinking), χρησιμοποιώντας ψηφιακά και αναλογικά (unplugged) εργαλεία για την ανάπτυξη της αλγοριθμικής σκέψης και της επίλυσης προβλημάτων. Τέλος, τα παιδιά ευαισθητοποιούνται και ενθαρρύνονται να αναγνωρίζουν τον υπολογιστή ως χρήσιμο εργαλείο για τον άνθρωπο.
Γαλλική Γλώσσα
Το πρόγραμμα σπουδών της Γαλλικής Γλώσσας στο Νηπιαγωγείο είναι σχεδιασμένο σύμφωνα με τη διαθεματική προσέγγιση της γλώσσας και ακολουθεί τις θεματικές ενότητες του εκπαιδευτικού σχεδιασμού στα ελληνικά. Το Γαλλικό Τμήμα του Κολεγίου έχει δημιουργήσει ένα τεύχος (corpus) με comptines (παιδικά ποιηματάκια), γαλλικά τραγούδια και παιγνιώδεις δραστηριότητες. Τα παιδιά εξοικειώνονται με μία γλώσσα διαφορετική από τη μητρική τους. Εξασκούνται στην προφορική έκφραση και έχουν μια πρώτη επαφή με τον γαλλόφωνο πολιτισμό, έτσι ώστε οι γνώσεις που λαμβάνουν να αποκτούν βιωματικό χαρακτήρα. Τέλος, ευαισθητοποιούνται στην αναγνώριση γαλλικών λέξεων στην ελληνική γλώσσα. Σημαντικό ρόλο στη διαθεματική προσέγγιση της γλώσσας έχει η εκμάθηση ποιημάτων (comptines) που συνοδεύονται από κινήσεις. Τα παιδιά χρησιμοποιώντας τη μίμηση αποστηθίζουν ένα ποίημα στα γαλλικά. Άλλα μέσα είναι η δραματοποίηση σύντομων διαλόγων, η εκμάθηση τραγουδιών στα γαλλικά, οι παιγνιώδεις δραστηριότητες, όπως η ζωγραφική και οι κατασκευές και η αφήγηση παραμυθιών στα γαλλικά. Για μια ενεργητική και βιωματική προσέγγιση της γλώσσας, τα παιδιά συμμετέχουν σε δραστηριότητες που αφορούν τα Χριστούγεννα (Noël), τα Θεοφάνεια (L’Epiphanie), την Υπαπαντή (La Chandeleur), το Καρναβάλι (Le Carnaval), τη Γιορτή της Γαλλοφωνίας (La fête de la Francophonie), την Πρωταπριλιά (Le poisson d’Avril) το Πάσχα (Pâques) και τη Γιορτή της Μητέρας (La fête des mères). Με αυτό τον τρόπο μαθαίνουν για τα έθιμα του γαλλόφωνου πολιτισμού ακολουθώντας τις γιορτές του ημερολογιακού έτους.
Αγγλική Γλώσσα
Τα παιδιά στο Νηπιαγωγείο βρίσκονται σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη και σημαντική περίοδο της ζωής τους, κατά την οποία προσπαθούν να ενταχθούν στο σχολικό περιβάλλον, όπου γνωρίζουν πως θα περάσουν ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους. Με πλήρη κατανόηση και σεβασμό σ’ αυτήν την τρυφερή ηλικία, το Κολέγιο «ΔΕΛΑΣΑΛ» και το Αγγλικό τμήμα έχουν σχεδιάσει μια μέθοδο διδασκαλίας με βάση την οποία οι νεαροί μαθητές, κατ’ αρχήν, εκτίθενται σε μια ποικιλία αγγλικών ακουσμάτων. Μέσα σε ένα χρονικό διάστημα, που θεωρούμε δεδομένο ότι είναι διαφορετικό για το κάθε παιδί και την ξεχωριστή προσωπικότητά του, ο διδάσκων αναμένει την ανταπόκριση των μαθητών σε απλούς χαιρετισμούς – οδηγίες – εντολές. Τέλος, η μέθοδός μας συμπεριλαμβάνει την εξάσκηση στην προφορική έκφραση. Η διδασκαλία της Αγγλικής στο Κολέγιο «ΔΕΛΑΣΑΛ» γίνεται μέσα από τραγούδια, παιχνίδια και απλά στιχάκια. Επίσης, δίνουμε έμφαση στη διήγηση παραμυθιών, τη δραματοποίηση και αποστήθιση σύντομων διαλόγων. Τέλος, χρησιμοποιούμε καρτέλες (flashcards), φωτοτυπίες, και ένα σχολικό εγχειρίδιο ειδικά σχεδιασμένο για τις ανάγκες και τις δυνατότητες της συγκεκριμένης ηλικίας. Στόχος του προσεκτικά επιλεγμένου βιβλίου είναι η επικοινωνιακή διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας, η οποία καλλιεργεί τις αντίστοιχες δεξιότητες μ’ εκείνες που καλλιεργούνται και στο μάθημα της ελληνικής γλώσσας. Αξίζει να σημειωθεί πως στο τέλος κάθε θεματικής ενότητας, καθώς και στις μεγάλες γιορτές της Μ. Βρετανίας και των Ην. Πολιτειών τα παιδιά βιώνουν καταστάσεις και έθιμα των αντίστοιχων πολιτισμών μέσα από ζωγραφιές, κατασκευές και κάρτες.
